Celiakia

Celiakia nazywana inaczej choroba trzewną, jest chorobą genetyczną o charakterze autoimmunologicznym (tzn. powstającą na skutek nieprawidłowej reakcji naszego systemu odpornościowego) i jest związaną z nietolerancją na gluten.

Pod nazwą gluten występują składowe białka zawartego w zbożach:

  • pszenicy
  • życie
  • jęczmieniu
  • owsie

Gluten powoduje zanik kosmków jelitowych u chorych na celiakię, co skutkuje powstawaniem zaburzeń wchłaniania, niedożywienia i niedoborów składników odżywczych w organizmie.

Czynniki, które mogą powodować rozwój celiakii, są jasno zdefiniowane:

  • czynniki genetyczne
  • czynniki środowiskowe
  • czynniki metaboliczne
  • czynniki immunologiczne
  • czynniki zakaźne

Choroba ta może się ujawnić w każdym wieku, najczęściej jednak objawia się we wczesnym dzieciństwie oraz u osób w przedziale wiekowym 30-50 lat. Celiakia występuje definitywnie częściej u kobiet niż u mężczyzn.

Według danych epidemiologicznych, szacuje się, że w Polsce jest ok 400 tysięcy osób chorych na celiakię.

Zwiększone ryzyko zachorowania występuje w rodzinie, w której choruje krewny pierwszego stopnia (rodzice, bracia, siostry, dzieci) lub jedno z bliźniąt jednojajowych.

Wyróżniamy trzy postacie celiakii:

  • Celiakia klasyczna (pełnoobjawowa, jawna)

Najczęściej występuje u dzieci oraz u osób w podeszłym wieku ,a także u kobiet w ciąży. Jej typowe objawy to: przewlekła biegunka, spadek masy ciała u dorosłych lub brak przyrostu masy ciała u dzieci, bóle brzucha, wzdęcia, zwiększenie obwodu brzucha, zaburzenia rozwoju fizycznego u dzieci, objawy związane z zaburzeniami wchłaniania mikroelementów, makroelementów oraz witamin.

  • Celiakia nietypowa

Powoduje ona przede wszystkim objawy o charakterze zaburzeń wchłaniania jelitowego (zaburzenia układu krwiotwórczego, zmiany skórne i błon śluzowych, zaburzenia związane z nieprawidłowym wchłanianiem wapnia, zaburzenia ruchomości stawów, zaburzenia neurologiczne i psychiatryczne, zaburzenia układu rozrodczego,  zaburzenia czynności wątroby).

  • Celiakia bezobjawowa

Stwierdza się ją u pacjentów bez objawów klinicznych choroby, u których w po wykonaniu badań z surowicy krwi obecne są swoiste przeciwciała (IgAEmA). U tych pacjentów kosmki jelitowe mogą być prawidłowe.